Наша задача - сближение и сплочение всех осетинских диаспор и землячеств.

Посетителям сайта

Опыт старших – бесценный дар, он служит нам не одно тысячелетие...

Обращение к соотечественникам

Ирон адæмæн Стыр Хуыцау, йе ’сконд зæдтæ æмæ дауджытæм табу кæнынц, сæхи сыл фæдзæхсын фыдæлтæй баззад.

Дзуæртты ’хсæн уæлдай кад æмæ нымд кæнынц Уастырджийæн. Ирыстон, хохæй, быдырæй, ахæм ком æмæ хъæу нæ разындзæн æмæ дзы Уастырджийы номыл кувæндон ма уа. Уастырджийы номыл найфаттæ бирæ сты: «Хетæджы Уастырджи», «Къобы Уастырджи», «Дæсы Уастырджи», «Дзывгъисы Уастырджи», «Дзылаты Уастырджи», æмæ æндæртæ. Ацы кувæндæттæн, кæд алыхуызон нæмттæ ис, уæддæр сты иу зæд, Уастырджийы номыл. Фыдæлты таурæгътæм гæсгæ Уастырджи у хæрзконд, хæрзуынд, бæрзонд, йæхи æвдисы зæронд лæджы хуызы, бады Урс æфсургъыл. Уастырджи у уæларвон зæд, ирон адæмæн у æргом дзуар, йæ бархъомыс æххæсы нæлгоймæгтыл, мæгуыртæн у æххуыгæнæг, бæлццæдты фæндарастгæнæг, хæстонты та уæлахизгæнæг. Æцæг ирон лæджы ном чи хæссы, уый æрвылбон бынаты æмæ балцы цæугæйæ дæр йæхи, йæ бинонты Уастырджийыл ма бафæдзæхса, уымæн гæнæн нæй.

Ирон сылгоймæгтæ та йын йæ ном дзурын нымд кæнынц, æмæ йæ фырбуцæй хонынц «Лæгты дзуар». Иудзинады фынгыл хистæр йæ дыкаг гаджидау уадзы лæугæйæ, Уастырджийы номыл, фæкувы йæм цæмæй сæ йæ рахиз къабазы бын дара æмæ сæ фыдбылызæй хиза. Уыцы гаджидауы рæстæг, æппæт бадт адæмы хæс вæййы, цæмæй сыстой æмæ сæ нуазæнтæ лæугæйæ бануазой. Ирон адæм ын йæ номе цытджындæрæн æмæ буцдæрæн бафтауынц, ахæм ныхæстæ: «Сыгъзæрин Уастырджи», «Уæлахизхæссæг Уастырджи», «Ныфсдæттæг Уастырджи», «Къæсæры Уастырджи», «Фæндагсар Уастырджи», æмæ æндæртæ. Æрвылаз, Цæлыккатæ хурхæтæны мæйæн йæ фыццаг хуыцаубоны фæбæрæг кæнынц Уастырджийы бон. Æмæ та мæнæ ацы райдзаст бон. Хъæубæстæ стырæй, чысылæй, стæй уазджытæ дæр Зилгæйæ, Емаусæй æмæ Зæронд Бæтæхъойы хъæуæй æд хуынтæ, сæмбæлдысты Уастырджийы номыл, цы найфат арæзт æрцыд, уырдæм.

Дзуары лæг, Хабæты Инæрбег, æртæ кæрдзынæй, бæгæныйы къус æмæ кусарты базыгæй ссардта Стыр Хуыцау, йе ’сконд зæдтæ æмæ да уджыты нæмттæ, бафæдзæхста куывддон адæмы лæгты дзуарыл. Бадт адæм ын лæугæйæ, йæ зæрдæбын, мидисджын куывдтытæн иумæйагæй кодтой «оммен». Стæй кувæггаг авæрдта йæ рахизфарс, цы кæстæртæ лæууыд, уыдонмæ. Иннæ дыууæ хистæры дæр, Хъариаты Тугъан æмæ Хъазыбегты Хъазыбег авæрдтой кувæггæгтæ раздæр бадты кæстæртæм, стæй та фынджы бадты æртыккаг фынгмæ. Хистæртæ ахæм æгъдауæй равдыстой фынджы иудзинад. Иудзинад кæм уа, уым фарн æмæ амонд дæр уыдзæн. Ирон æгъдауы фæлгæты, сидт сидты фæдыл, иу гаджидау иннæйы ивгæйæ, куывддон адæм зæрдæхъæлдзæгæй фæбадтысты бæркадджын фынгтыл. Хистæр кæстæртæм нуазæнтæ куы ратта, уæд уыдон дæр се ’гъдау скодтой, æрлæууыдысты хистæртæн сæ рахиз фарс 3æ нуазæнимæ.

Ацы ирон æгъдæуттæ нывыл уагыл конд кæй цæуынц, сæ ирон «æххуыст» сæ бынаты кæй ис, мынæг кæнын сæ кæй нæ уадзынц цæ лыккæгтæ, уым удуæлдай фыдæбон кæнынц хъæуы куырыхон лæгтæ: Хабæты Инæрбæг, районы Ныхасы ирон æгъдæутты комитеты уæнг, хъæуы Ныхасы сæрдар Къудзаты Тайму раз, Хъазыбегты Хъазыбег æмæ иннæтæ. Адон ирон æгъдæуттæ зонынц æмæ сын кæнынц æвидигæ аргъ, æ зонындзинæдтæ æнæвгъау парахат кæнынц фæсивæды æхсæн. Кæд ивгъуыд азты, Уастырджийы номыл хъæугуывдтæ найфаты конд нæ цыдысты, уæд уыцы рæдыд хъæубæсты куырыхон лæгтæ сраст кодтой æмæ ацы аз сæ куывд сарæзтой дзуары бын. Ам кусарт дæр акодтой, стæй дзы сæвæрдтой цъæх нæуыл цатыртæ æмæ кувæндон адæм сæхи афтæ æнкъардтой, цыма дзæнæты ран сты, уыййау. Ахæм æгъ дау уыд нæ фыдæлтæм æмæ абон кæйдæр æнæрхъуыдыдзинады аххосæй хæлд цæуы.

Уыдон домынц, цæмæй куывд найфаты конд ма цæуа, фæлæ æндæр ран, æмæ уымæй арф кæй рæдийынц, уый сæ фæсонæрхæджы дæр нæй. Æмæ цымæ цæмæн ферох вæййы, ахæм «æгъдауыл» хæст чи вæййы уыдонæй, дзурæн йæ быны кусарт куы акæнынц, æмæ йæм былæлгъæй нæ, фæлæ зæрдæбынæй куы батабу кæнынц, уæд дзуарæн сæ кувинæгтæ барстдæр кæй вæййынц, æмæ сын хуыздæр ахъаз кæй бакæны, уый? Æркæсæм ма лæмбынæг дзырд «кувæн дон»æн йæ мидис цæй мидæг ис, уымæ. Цæмæй йæ хуыздæр æмæ арфдæр бамбарæм дзырд «кувæндон»æн цы нысан ис, уый тыххæй йæ ратæлмац кæнæм уырыссаг æвзагмæ. «Кувæндон – место молитвы, жертвоприношения, где происходят кувды».

Хуыздæр ма куыд зæгъæн ис ацы ныхасы мидис райхалынæн. Бафиппайын хъæуы уый дæр, æмæ циндзинады, стæй хъыджы рæстæг дæр, фынджы хистæр хъуамæ бада йе ’ргом хурыскæсыны ’рдæм здæхт куыд уа, афтæ. Ахæм фынджы бадты фæтк ирон адæммæ тынг рагæй ис. Йæ мидисы æвæрд ис Хуыцауæй хæрзтæ куы фæкурынц, уæд хистæрæн æргом хъуамæ фарнхæссæг хурмæ здæхт уа, æмæ йæм афтæмæй табу кæна. Ахæм у ирон адæмы кувыны фæтк. Бæрæг бон, цæмæй бæркадджын æмæ аив рауадаид, уым се ’ххуысы хай бахастой Мамиаты Чермен, Алыккаты Майæ æмæ Баскаты Олег. Цæлыккæгтæ уæлдай бузныг зæгъ ынц Мамиаты Черменæн, алы аз дæр сæ бæрæгбонмæ бæзнаг кусæрттаг кæй балæвар кæны, уый тыххæй. Æмæ йын фынджы хистæр уымæн рауагъта сæрмагонд гаджидау йæ цæрæнбоны тыххæй. Бадт адæм, хистæрæй кæстæрмæ, иууылдæр сыстадысты æмæ Чермены цæрæнбоны тыххæй сæ нуазæнтæ банызтой. Æнæзивæг балæггад кодтой кæ стæртæ дæр: Дыгурты Руслан, Баскаты Аслан, Гæджынаты Батрадз, Гиголаты Зæлинæ, Сикъ оты Миретхан æмæ æндæртæ. Куывддон адæмы зæрдæтæ барухс кодтой ансамбль «Æрфæны фæд»ы уæнгтæ, сæ рæ сугъд фæндыры цагъд æмæ зардæй. (Сæ раза монæг Хетæгкаты Викæ).

Фæсбадт кувæндоны адæм здæхтысты сæ фæрныг хæдзæрттæм рухс зæрдæйы æнкъарæнтимæ. Уастырджийы хорзæх уæ уæд, цæлыккæгтæ! Дунейы фарнæй хайджын куыд уат, зæххон амондæй æххæст, ахæм арфæтæ уын Стыр Хуыцау, йе ’сконд зæдтæ, дауджытæ æмæ уæларвон тыхтæ ракæнæнт!

ХÆМЫЦАТЫ Раман
«Иры стыр ныхас»ы уæнг, Рахизфарсы районы «Ныхас»ы ирон æгъдæутты комитеты сæрдар.

 
Наверх

 

Яндекс.Метрика